Nuôi trùn quế xử lý phụ phẩm: nguyên tắc an toàn

Nuôi trùn quế để xử lý phụ phẩm: nguyên tắc thử nghiệm an toàn

Trùn compost có thể chuyển một số vật liệu hữu cơ đã phân hủy thành vermicompost. Tuy nhiên, rơm rạ, bã chè và phân chuồng không thể được ghép thành một công thức cố định áp dụng cho mọi hộ. Mỗi nguồn vật liệu có độ ẩm, độ phân hủy, dư lượng và khả năng sinh nhiệt khác nhau.

1. Chọn đúng trùn và đúng loại vật liệu

Oregon State University Extension giới thiệu trùn đỏ Eisenia fetida là loài phù hợp cho hệ thống vermicompost trong thùng. Đây là loài sống ở lớp vật liệu hữu cơ gần bề mặt, khác với nhiều loài giun đào sâu trong đất.

Vật liệu đưa vào cần có nguồn gốc rõ ràng. Không dùng nguyên liệu có dầu mỡ, hóa chất tẩy rửa, muối cao, thuốc bảo vệ thực vật chưa rõ hoặc chất thải có nguy cơ làm nóng, lên men mạnh. Với túi trà, phải loại ghim và vật liệu nhựa nếu có.

2. Rơm rạ cần trở thành lớp đệm thông thoáng

Rơm khô có thể tham gia lớp đệm, nhưng cần cắt nhỏ, làm ẩm và phối hợp với vật liệu khác để tránh nén chặt. OSU Extension khuyến nghị dùng hỗn hợp nhiều loại vật liệu đệm như giấy không phủ bóng, bìa carton, rơm, xơ dừa hoặc lá đã phân hủy một phần.

Không đưa một khối lớn nguyên liệu đang nóng vào luống trùn. Nếu rơm hoặc phân chuồng đang tự sinh nhiệt, cần để giai đoạn phân hủy nóng kết thúc và vật liệu trở về nhiệt độ phù hợp trước khi cho trùn tiếp xúc. Bước thử bằng một lượng nhỏ giúp phát hiện sớm hiện tượng trùn bỏ đi hoặc vật liệu có mùi bất thường.

3. Bã chè chỉ là một phần của khẩu phần

Bã chè đã pha, để ráo và không lẫn nhựa có thể được bổ sung với lượng nhỏ. Không nên suy từ việc trùn có thể ăn bã chè thành một tỷ lệ phối trộn cố định. Bổ sung từ từ, phủ dưới lớp đệm và chỉ tăng khi lượng trước đã được xử lý.

Nếu còn nhiều thức ăn sau một thời gian quan sát, xuất hiện mùi thối hoặc ruồi tăng, cần dừng cho ăn và bổ sung lớp đệm khô, thông thoáng. Hướng dẫn của OSU và EPA đều nhấn mạnh việc chỉ bổ sung khi vật liệu trước đã được xử lý và luôn phủ thức ăn bằng lớp đệm.

4. Theo dõi ẩm, thoáng khí và nhiệt độ

Lớp đệm nên có cảm giác ẩm như miếng bọt biển đã vắt, không chảy nước thành dòng. Thùng hoặc luống cần thoáng khí, thoát được nước dư và được che khỏi nắng mưa trực tiếp. Quá ướt làm giảm oxy và gây mùi; quá khô khiến trùn giảm hoạt động.

OSU Extension nêu khoảng nhiệt độ trùn đỏ có thể chịu được và khoảng hoạt động tốt trong điều kiện của tài liệu. Ở Quảng Ninh, nhiệt độ ngoài trời và nhiệt trong khối vật liệu có thể khác đáng kể, nên người nuôi cần đo tại luống và ưu tiên dấu hiệu thực tế thay vì sao chép một lịch theo tuần.

5. Quy trình thử ở quy mô nhỏ

  1. Ghi nguồn và tình trạng từng vật liệu; loại bỏ tạp chất.
  2. Chuẩn bị lớp đệm ẩm, xốp, có đường thoát nước và thông khí.
  3. Để vật liệu đã tiền xử lý nguội và không còn mùi lên men mạnh.
  4. Cho một lượng nhỏ vào một góc, phủ bằng lớp đệm và theo dõi.
  5. Chỉ tăng lượng khi trùn vẫn ở lại, vật liệu cũ giảm và hệ thống không có mùi thối.
  6. Dừng cấp thức ăn khi quá ướt, quá nóng, có mùi hoặc còn nhiều vật liệu chưa xử lý.

6. Vermicompost tự làm không phải là HLX50

Vermicompost do hộ tự sản xuất có thành phần phụ thuộc nguyên liệu và quy trình. Không được gán cho nó các chỉ tiêu đăng ký của HLX50. Hồ sơ HLX50 ghi tên sản phẩm, mã 29781 và các giá trị đăng ký cụ thể; các thông tin đó chỉ áp dụng trong phạm vi hồ sơ của sản phẩm này.

Nếu sản phẩm tự làm được dùng trong hộ, nên đánh giá độ ổn định và phản ứng cây ở quy mô nhỏ. Nếu đưa ra thị trường như phân bón, cần tuân thủ yêu cầu pháp luật và thử nghiệm tương ứng. OSU lưu ý vermicomposting là quá trình khác với ủ nóng và không phá hủy hạt cỏ. Với nguyên liệu có nguồn gốc động vật hoặc nguy cơ nhiễm bẩn, hướng dẫn của Chương trình Hữu cơ Quốc gia Hoa Kỳ yêu cầu quá trình đủ để sản phẩm hoàn thành không gây ô nhiễm bởi dinh dưỡng, mầm bệnh, kim loại nặng hoặc chất bị cấm.

Nguồn đối chiếu

Bài liên quan: Phân trùn quế sống và chín: cách nhận biết đúng.

Chứng nhận hữu cơ PGS cho nông hộ nhỏ: thủ tục, chi phí và lợi ích